Zatürreden korunmada aşılama ve sigarayı bırakma önem taşıyor

İSTANBUL (AA) - Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zehra Dilek Kanmaz, pnömoniden (zatürre) korunmada aşılanmanın ve sigarayı bırakmanın önemli olduğunu belirtti.

SAĞLIK - 11-11-2026 12:26

Üniversiteden yapılan açıklamada Dünya Zatürre Günü dolayısıyla görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Kanmaz, zatürrenin ciddi sonuçlara yol açabileceğini aktardı.

Zatürrenin akciğer dokusunun mikroorganizmalar nedeniyle iltihaplanması olduğunu belirten Kanmaz, hastalığın en sık bakteri ve virüslerden kaynaklandığını, daha nadiren mantarların da zatürreye neden olabildiğine dikkati çekti.

Zatürre geliştiğinde akciğerlerdeki hava keseciklerinde iltihaplanma ve sıvı birikimi meydana geldiğine değinen Kanmaz, bu durumun oksijenin kana geçişini zorlaştırabildiğini kaydetti.

Kanmaz, zatürrenin bazen hafif belirtilerle seyretse de hastaneye yatış, oksijen desteği ve yoğun bakım gerektirebilecek ciddi bir hastalığa dönüşebildiğine dikkati çekerek, özellikle yaşlılarda, kronik hastalığı bulunanlarda ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde ağır seyredebildiğini ifade etti.

Zatürrenin en sık görülen belirtilerinin öksürük, ateş, balgam, nefes darlığı, halsizlik ve göğüs ağrısı olduğunu aktaran Kanmaz, özellikle nefes alırken veya öksürürken hissedilen batıcı ağrı, hızlı solunum ve belirgin nefes darlığının dikkate alınması gerektiğini bildirdi.

Kanmaz, grip ve soğuk algınlığıyla zatürrenin yalnızca belirtilere bakılarak kesin olarak ayırt edilemeyeceğini vurgulayarak, tanıda hekim muayenesi, gerektiğinde akciğer grafisi ve diğer tetkiklerin önem taşıdığını kaydetti.

Yaşlılarda yüksek ateş olmadan iştahsızlık, bilinç bulanıklığı, uykuya eğilim veya ani genel durum bozukluğu görülebileceğine işaret eden Kanmaz, nefes darlığı, morarma ve bilinç değişikliği halinde acil değerlendirme gerektiğini vurguladı.

- "Pnömokok aşıları kronik hastalar için önemli"

Kanmaz, zatürreye neden olan bazı bakteri ve virüslerin öksürme, hapşırma ve yakın temas yoluyla bulaşabildiğini belirterek, korunmada uygun aşıların yaptırılmasının yanı sıra el hijyeni, kapalı alanların havalandırılması ve gerektiğinde maske kullanımının da önemli olduğunu aktardı.

Pnömokok aşılarının özellikle ileri yaştaki bireyler, kronik akciğer ve kalp hastalığı bulunanlar, diyabet hastaları, sigara içenler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler için önemli olduğunu vurgulayan Kanmaz, bu aşının bütün zatürre etkenlerine karşı koruma sağlamadığının altını çizdi.

Grip ve diğer solunum yolu virüslerine karşı önerilen aşıların da zatürre riskinin azaltılmasına katkıda bulunabileceğini kaydeden Kanmaz, pnömokok aşısının her yıl veya herkes için 5 yılda bir tekrarlanması gerektiği düşüncesinin doğru olmadığını, aşı takviminin kişinin yaşına, risk faktörlerine ve daha önce yaptırdığı aşılara göre belirlenmesi gerektiğini anlattı.

Uygun kişilerde pnömokok ve grip aşılarının aynı gün, farklı enjeksiyon bölgelerine uygulanabileceğini aktaran Kanmaz, zatürrenin her yaşta görülebileceğini, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunanların yanı sıra genç ve sağlıklı bireylerde de ciddi zatürre gelişebileceğini ifade etti.

Kanmaz, özellikle grip gibi viral enfeksiyonların ardından ortaya çıkan ikincil bakteriyel zatürrelerin gençlerde de ağır tablolara yol açabildiğine dikkati çekerek, "Sigara dumanı ve elektronik sigara aerosolleri, solunum yollarının doğal savunma mekanizmalarını olumsuz etkiler. Bunların yanı sıra yoğun alkol tüketimi, yetersiz beslenme ve bazı kronik hastalıklar da zatürre riskini artırabilir. Sigara kullanımından uzak durulması, yeterli beslenme ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulması, korunmada önemli." değerlendirmesini yaptı.

- "Antibiyotikler hekim önerisiyle kullanılmalı"

Erken tanının uygun tedaviye zamanında başlanmasını sağladığını belirten Kanmaz, bakteriyel zatürrede uygun antibiyotik tedavisinin, oksijen düşüklüğü bulunan hastalarda oksijen desteğinin ve sıvı dengesinin korunmasının, tedavinin temel unsurları olduğunu belirtti.

Kanmaz, tedavinin gecikmesi halinde yaşamı tehdit edebilen komplikasyonların gelişebileceğine değinerek, yüksek ateşe nefes darlığı, göğüs ağrısı veya genel durumda belirgin bozulma eşlik ediyorsa sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini kaydetti.

Antibiyotiklerin gereksiz ve yanlış kullanımının antibiyotik direncini artırdığına işaret eden Kanmaz, her öksürüğün ve her zatürrenin antibiyotik gerektirmediğini vurguladı.

Kanmaz, zatürreye virüslerin de neden olabildiğini hatırlatarak, antibiyotiklerin viral enfeksiyonları tedavi etmediğini, hastaların kendi kararıyla antibiyotik almaması ve ilaçları yalnızca hekim önerisiyle kullanması tavsiyesinde bulundu.

Dünya Zatürre Günü'nün "Zatürre Kontrolünde Yeni Bir Çağ" temasının korunma, erken tanı ve etkili tedavinin önemini ortaya koyduğunu belirten Kanmaz, "Zatürreden korunmak için aşılanma, sigara ve elektronik sigara kullanımından uzak durma, enfeksiyonlardan korunma ve risk grubundaki bireylerin düzenli sağlık kontrolleri büyük önem taşıyor. Unutmayalım, zatürre sıradan bir soğuk algınlığı değil. Erken fark edildiğinde ve doğru tedavi edildiğinde ciddi sonuçların önüne geçilebilir." değerlendirmesinde bulundu.

 

 

Günün Diğer Haberleri