BBC'nin haberine göre, Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'ndeki (CERN) Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda (LHC) yapılan deneylerde, fizikçiler, doğanın bugüne kadar incelenen en küçük ölçeğinden sinyaller almayı başardıklarını duyurdu.
İngiltere'deki Cambridge Üniversitesinden bilim insanlarının öncülük ettiği çalışmada, "zepteevren" adı verilen bu ölçek, doğada şimdiye kadar incelenen en küçük ölçek olarak gösteriliyor.
Atomdan 100 milyar kat daha küçük bir boyuta ulaşıldığı kaydedilen çalışmada, "zepteevren" ölçeğinin evrenin işleyişine dair yeni ve daha kapsamlı bir teorinin geliştirilmesine yardımcı olabileceği belirtildi.
Doğrudan görülemeyen ve evrenin en büyük kısmını kaplayan karanlık madde, yalnızca çevresine uyguladığı kütle çekim etkisiyle fark edilebiliyor.
Bu gizemi çözmek isteyen araştırmacılar, yüksek enerjili çarpışmalarla açığa çıkan ve atomdan küçük bir parçacık olan "güzellik kuarkı" adı verilen alt parçacıkları mercek altına aldı.
Böylelikle, ömrü saniyenin trilyonda birinden bile kısa süren bu parçacıkların, metrenin milyarda birinin trilyonda biri ölçeğindeki etkileşimleri tespit edildi.
Veri analizi ekibinin başında yer alan Cambridge Üniversitesinden Dr. Harry Cliff, çalışmaya dair yaptığı açıklamada, bu mikro boyuttaki parçacıkların karanlık maddeyle etkileşime girmeye çok daha elverişli olduğunu belirtti.
Cliff, "Zepteevreninin eşiğindeyiz. Bu inanılmaz küçük dünyadaki hareketleri izleyerek yeni parçacıkların nasıl davrandığını görebiliyoruz. Şimdi sıradaki hedefimiz, kapıyı tamamen açıp içeride bizi bekleyen bilinmeyen parçacıkları keşfetmek." ifadelerini kullandı.
- İngiltere'den projeye bütçe engeli
Projede yer alan 28 ülke, LHCb detektörünün kapasitesini 10 kat artıracak 150 milyon sterlinlik bütçe konusunda uzlaşırken İngiltere Araştırma ve Yenilik Kurumu (UKRI), geçen yıl projeye sağladığı finansmanı çekeceğini ilan etmişti.
Uluslararası LHCb işbirliğinin lideri Profesör Tim Gershon, bu karara dair İngiltere'nin araştırmadaki varlığının tehlikeye girdiğini ve ülkenin tarihi keşiflerin dışında kalabileceğini söyledi.
Ünlü fizikçi Profesör Brian Cox da kesintiyi sert bir dille eleştirerek, İngiltere'nin bilimsel liderlikten geri adım atmasının uluslararası itibarını zedeleyeceğini savundu.
